O mi\u0142o\u015bci do Mazur i fotografii oraz poczuciu pe\u0142nienia misji na wojnie w Ukrainie rozmawia\u0142am z Wojciechem Grz\u0119dzi\u0144skim \u2013 fotoreporterem wojennym, laureatem wielu konkurs\u00f3w fotograficznych, m.in. World Press Photo, mieszkaj\u0105cym na co dzie\u0144 w\u00a0 Nartach w gminie Jedwabno.<\/p>\n
To kolejny wywiad z cyklu mini artyku\u0142\u00f3w pn. \u201eUzdolnieni ziemi jedwabie\u0144skiej\u201d<\/p>\n
Wojciech Grz\u0119dzi\u0144ski urodzi\u0142 si\u0119 w Warszawie, jednak jak m\u00f3wi to tutaj na Mazurach jest jego miejsce na ziemi, a miasto nie ma dla niego ju\u017c wi\u0119cej nic do zaoferowania. Od dziecka u swoich dziadk\u00f3w w Nartach sp\u0119dza\u0142 wakacje. Teraz przeprowadzi\u0142 si\u0119 tu na sta\u0142e.\u00a0 Na Mazurach czuje, \u017ce \u017cyje, fascynuj\u0105 go nasze malownicze krajobrazy \u00a0i historia ludzi, kt\u00f3re je zamieszkuj\u0105.<\/p>\n
Swoja przygod\u0119 z fotografowaniem rozpocz\u0105\u0142 w wieku 19 lat b\u0119d\u0105c na studiach, fotografuj\u0105c dla gazety studenckiej. Od 2001 roku zacz\u0105\u0142 pracowa\u0107 dla og\u00f3lnopolskiej prasy i ca\u0142y czas jest z ni\u0105 zwi\u0105zany zawodowo. Od 2006 roku fotografuje konflikty zbrojne. Pierwszy raz na wojn\u0119 pojecha\u0142 jako fotoreporter Dziennika (dzi\u015b Dziennik Gazeta Prawna). Decyzj\u0119 o wyje\u017adzie podj\u0105\u0142 bardzo spontanicznie. Ze swoim koleg\u0105 po fachu wyjechali do Libanu, by relacjonowa\u0107 wojn\u0119 mi\u0119dzy Hezbollahem a Izraelem. \u201eZderzyli\u015bmy si\u0119 tam ze wszystkim rzeczami, z kt<\/em>\u00f3rymi pierwszy raz korespondent na wojnie si\u0119 zderza. Pojechali\u015bmy bez kamizelek kuloodpornych czy he\u0142m<\/em>\u00f3w, \u017caden z nas nie mia\u0142 do\u015bwiadczenia wojennego\u201d.<\/em> Liban to pierwsza, ale nie ostatnia wojna, kt\u00f3r\u0105 relacjonowa\u0142, p\u00f3\u017aniej by\u0142y jeszcze m.in. Afganistan, Sudan Po\u0142udniowy, Gruzja czy Ukraina. W 2011 r., zosta\u0142 pracownikiem Kancelarii Prezydenta RP, gdzie kierowa\u0142 zespo\u0142em fotograf\u00f3w i zarazem by\u0142 g\u0142\u00f3wnym osobistym fotografem prezydenta RP. Zajmowa\u0142 to stanowisko do ko\u0144ca prezydentury Bronis\u0142awa Komorowskiego. Jak m\u00f3wi praca ta wymaga\u0142a od niego du\u017cego zaanga\u017cowania, bo by\u0142y to bardzo intensywne 4 lata, ale by\u0142a to te\u017c swego rodzaju odskocznia od r\u00f3\u017cnych wyj\u0105tkowo obci\u0105\u017caj\u0105cych psychicznie sytuacji wojennych. Praca ta da\u0142a mu mo\u017cliwo\u015b\u0107 zobaczenia polityki od tzw. \u201ekuchni\u201d. \u201eW pracy fotografa prezydenckiego obowi\u0105zuje protok\u00f3\u0142, co wi\u0105\u017ce si\u0119 z tym, \u017ce fotograf nie mo\u017ce stan\u0105\u0107 wsz\u0119dzie tam gdzie b\u0119dzie chcia\u0142. Ta praca to sztuka znajdowania kadru, sytuacji w tych okoliczno\u015bciach, w kt<\/em>\u00f3rych si\u0119 znajdujemy\u201d. <\/em><\/p>\n Wojciech Grz\u0119dzi\u0144ski od p\u00f3\u0142tora roku jest na wojnie w Ukrainie, wsp\u00f3\u0142pracuje m.in. z The Washington Post. \u201eB\u0119d\u0105c na Mazurach dosta\u0142em zlecenie tzw. z dnia na dzie\u0144, kt<\/em>\u00f3re mia\u0142o miejsce w po\u0142udniowej Polsce\u00a0 i mia\u0142o opowiada\u0107 o tym jak Polska jest przygotowana do wojny, do przyj\u0119cia uchod\u017ac<\/em>\u00f3w, czy w og<\/em>\u00f3le Polska si\u0119 przygotowuje. To by\u0142o 18 lutego 2022 r., zdj\u0119<\/em>cia i materia\u0142 sko\u0144czyli\u015bmy 22 lutego, 23 lutego po po\u0142udniu materia\u0142 ten zosta\u0142 opublikowany. Ja by\u0142em ju\u017c w Warszawie, a moja dziennikarka zosta\u0142a na granicy na zasadzie jakby co\u015b si\u0119 dzia\u0142o to tam zosta\u0144, a fotograf dojedzie<\/em>. 24 lutego szybko musia\u0142em jecha\u0107 na Mazury, przepakowa\u0107 rzeczy, i z powrotem do Przemy\u015bla na granic\u0119 i dalej w stron\u0119 Lwowa….Od tamtej pory w\u0142a\u015bciwie z drobnymi przerwami (w tamtym roku 2 miesi\u0105ce w Polsce), jestem w Ukrainie. <\/em>Zapyta\u0142am, czy m\u0119czy go pobyt w Ukrainie. Odpowiedzia\u0142, \u017ce \u201em\u0119czy, ale ma takie poczucie, \u017ce musi tam by\u0107 , bo to jest bardzo wa\u017cna wojna i to jest taka wojna, kt<\/em>\u00f3ra jest paradoksalnie ma\u0142o sfotografowana. Pomimo tego, \u017ce \u017cyjemy w takich czasach, \u017ce ka\u017cdy robi zdj\u0119cia i ka\u017cdy fotografuje to rzeczywi\u015bcie tych profesjonalnych zdj\u0119\u0107 powstaje ma\u0142<\/em>o. Obszar dzia\u0142a\u0144 jest niewyobra\u017calnie wielki, linia frontu ma 1,5 tysi\u0105ca kilometr<\/em>\u00f3w. Ja na co dzie\u0144 mieszkam w Dnipro to jest taka \u015brodkowowschodnia, bardziej wschodnia Ukraina – tak \u017ceby ogarn\u0105\u0107 <\/em>skale: do Charkowa mam 2,5 godziny, do Kramatorska na kierunek Bahmut 3,5 godziny, do Zaporo\u017ca tam gdzie jest elektrownia atomowa 1,5 godziny, a do Chersonia 5 godzin. I to nie jest ca\u0142a linia frontu, wi\u0119c tu m<\/em>\u00f3wimy o gigantycznej przestrzeni gdzie nieustannie co\u015b si\u0119 dzieje. M\u00f3wimy te\u017c o takim zniszczeniu jakiego wcze\u015bniej nie by\u0142o. O bestialstwie Rosjan, przemocy, kt<\/em>\u00f3ra jest absolutnie bezcelow\u0105 przemoc\u0105<\/em>!\u201d <\/em>Por\u00f3wnuj\u0105c wojny, o kt\u00f3rych wcze\u015bniej relacjonowa\u0142 Wojciech, twierdzi, \u017ce to jest pierwsza wojna na tak\u0105 skal\u0119, z tak\u0105 brutalno\u015bci\u0105 i z takim okrucie\u0144stwem. Przera\u017ca go fakt, \u017ce to dzieje si\u0119 za nasza granic\u0105, a polskie media nie s\u0105 zainteresowane wydarzeniami z Ukrainy, bazuj\u0105 na przekazach agencyjnych. Spotka\u0142 mo\u017ce kilku polskich reporter\u00f3w na Ukrainie, dlatego te\u017c ma poczucie misji, uwa\u017ca, \u017ce powinien tam by\u0107 i robi\u0107 swoj\u0105 robot\u0119. Pytany o to jak teraz wygl\u0105da granica polsko \u2013 ukrai\u0144ska odpowiada, \u017ce w tej chwili nie jeste\u015bmy w stanie spostrzec, \u017ce to obszar obj\u0119ty wojn\u0105. Dramatyczne sceny mia\u0142y tam miejsce rok temu, \u017ceby w tej chwili zobaczy\u0107 zniszczenia wojenne z drogi to dopiero 100 km od Kijowa, wida\u0107, \u017ce spad\u0142y pociski, s\u0105 uszkodzone mosty, budynki. Wojna jest bardzo daleka od naszych wyobra\u017ce\u0144. S\u0105 miejsca, w kt\u00f3rych mo\u017cna usi\u0105\u015b\u0107 w kawiarni, zje\u015b\u0107 ulubiona kuchni\u0119, \u017cycie tam toczy si\u0119 normalnie i ludzie staraj\u0105 si\u0119 te\u017c normalnie funkcjonowa\u0107. Z relacji mojego rozm\u00f3wcy wynika, \u017ce s\u0105 ludzie, kt\u00f3rzy decyduj\u0105 si\u0119 na powr\u00f3t na Ukrain\u0119, jednak jak twierdzi wielu z nich nie ma dok\u0105d wraca\u0107, niekt\u00f3re miasta by\u0142y pod okupacja rosyjsk\u0105 przez nawet 5 i wi\u0119cej miesi\u0119cy. Takim przyk\u0142adem jest miasto Izium, po\u0142o\u017cone we wschodniej Ukrainie, kt\u00f3re jest dramatycznie zniszczone, tam Rosjanie odchodz\u0105c podpalali budynki. Ludzie, wi\u0119c wracaj\u0105 ale, do Kijowa czy innych du\u017cych miast. Ceny wynajmu mocno poszybowa\u0142y w g\u00f3r\u0119. Bywa dro\u017cej ni\u017c w Warszawie. Najdro\u017cej jest w Dnipro, we Lwowie, Kijowie i w zachodniej Ukrainie. Nie cena stanowi jednak najwi\u0119kszy problem, najwi\u0119kszym problem jest strach o w\u0142asne \u017cycie i o \u017cycie najbli\u017cszych. W ka\u017cdej chwili niezale\u017cnie od tego gdzie jeste\u015b i co robisz mo\u017ce przylecie\u0107 rakieta.<\/p>\n Jaka jest wi\u0119c fotografia Wojciecha Grz\u0119dzi\u0144skiego? W Jego portfolio nie znajdziemy zdj\u0119\u0107 pozowanych, bo fotografii reporterskiej nie mo\u017cna przecie\u017c ustawi\u0107. Dzi\u0119ki r\u00f3\u017cnym projektom mia\u0142 okazj\u0119 sfotografowa\u0107 wielu znanych aktor\u00f3w, polityk\u00f3w, ale i Polak\u00f3w w ca\u0142ej Polsce. Uda\u0142o mu si\u0119\u00a0 zrobi\u0107 1000 portret\u00f3w przypadkowym osobom oraz opisa\u0107 ich historie. Wykonuje tylko sesje portretowe, zajmuje si\u0119 te\u017c fotografi\u0105 muzyczn\u0105. Jest autorem zdj\u0119\u0107 do p\u0142yty \u201eIrrberge\u201d (nominowanej do Fryderyk\u00f3w w kategorii muzyki klasycznej), klarnecisty – Andrzeja Ciepli\u0144skiego oraz pianisty – Tymoteusza Biesa, do kt\u00f3rej\u00a0 zdj\u0119cia powsta\u0142y w Nartach. To fragment materia\u0142u o Mazurach, nad kt\u00f3rym obecnie pracuje. Ten mini album fotograficzny\u00a0 w wi\u0119kszo\u015bci zawiera zdj\u0119cia robione w gminie Jedwabno. Inspiruje go ta okolica, gdy\u017c jak twierdzi \u201ehistoria tego miejsca jest\u00a0 pogmatwana, dziwna, bo ludzie tu mieszkaj\u0105cy zacz\u0119li \u017cy\u0107 bez korzeni, zwi\u0105zania z miejscem.\u00a0 Zastanawia mnie fakt jak to socjologicznie wp\u0142ywa na ludzi, dlatego te\u017c poszukuje prawdziwych Mazur<\/em>\u00f3w do rozmowy i sfotografowania\u201d. <\/em><\/p>\n Fotografie poni\u017cej to tylko namiastka imponuj\u0105cego albumu Wojtka, po wi\u0119cej odsy\u0142am na jego stron\u0119: https:\/\/www.wojciechgrzedzinski.pl\/<\/a><\/p>\n A je\u015bli chcecie by\u0107 na bie\u017c\u0105co z informacjami z Ukrainy to polecam Jego profil na instagramie: @wojciechgrzedzinski oraz na\u00a0 facebooku\u00a0 https:\/\/www.facebook.com\/wojciech.grzedzinski<\/p>\n\n\t\t