{"id":29228,"date":"2019-10-04T10:03:47","date_gmt":"2019-10-04T08:03:47","guid":{"rendered":"https:\/\/www.jedwabno.pl\/?p=28849"},"modified":"2019-10-04T10:03:47","modified_gmt":"2019-10-04T08:03:47","slug":"spotkanie-w-bibliotece-z-pania-marta-matyszewska","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/archiwum.jedwabno.pl\/29228\/spotkanie-w-bibliotece-z-pania-marta-matyszewska","title":{"rendered":"Spotkanie w Bibliotece z Pani\u0105 Mart\u0105 Matyszewsk\u0105"},"content":{"rendered":"\n

We wtorek dosz\u0142o do niecodziennego wizyty uczni\u00f3w SOSW w Szczytnie i a tak\u017ce uczni\u00f3w Zespo\u0142u Szk\u00f3\u0142 z Jedwabna. A to za spraw\u0105 go\u015bcia honorowego jakim jest mieszkanka Burd\u0105ga, Pani Marta Matyszewska. Pani Marta opowiedzia\u0142a o okrucie\u0144stwie wojny, co wywo\u0142a\u0142o u niejednej m\u0142odej osoby \u0142zy wzruszenia, odpowiedzia\u0142a r\u00f3wnie\u017c na pytania m\u0142odzie\u017cy a nast\u0119pnie uda\u0142a si\u0119 z uczniami na groby swoich bliskich. W lesie pod Ma\u0142szewem zosta\u0142a pochowana jej mama i siostry. Z inicjatyw\u0105 wydarzenia wysz\u0142y nauczycielki, jedna z nich Pani Ma\u0142gorzata jest tak\u017ce pisark\u0105 z kt\u00f3r\u0105 niebawem w naszej bibliotece odb\u0119dzie si\u0119 spotkanie autorskie, na kt\u00f3re ju\u017c dzi\u015b zapraszamy. Panie Iwona Pruszkowska oraz Ma\u0142gorzata Manelska realizuj\u0105 autorski projekt.<\/p>\n\n\n\n

Czy jest spos\u00f3b aby zach\u0119ci\u0107 m\u0142odzie\u017c do przyj\u015bcia do biblioteki? Okazuje si\u0119, \u017ce tak. Dzi\u0119kujemy Paniom Ma\u0142gorzacie i Iwonie, Pani Danucie D\u0119bek nauczycielce j\u0119zyka polskiego z Zespo\u0142u Szk\u00f3\u0142 w Jedwabnie a tak\u017ce nieocenionym bibliotekarkom szkolnym Pani Wandzie Bojarskiej i Pani Gra\u017cynie Szczepanek z kt\u00f3rymi \u015bci\u015ble wsp\u00f3\u0142pracujemy.<\/p>\n\n\n\n

Serdecznie podzi\u0119kowania kierujemy te\u017c do redaktora Pana Roberta Arbatowskiego, kt\u00f3ry zrobi\u0142 nam ogromn\u0105 niespodziank\u0119. Jego obecno\u015b\u0107 by\u0142a mi\u0142\u0105 niespodziank\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Pani Marta podczas tegorocznych Do\u017cynek otrzyma\u0142a Medal Zas\u0142u\u017cony dla Warmii i Mazur. Zapraszamy do ponownego przeczytania Laudacji .<\/p>\n\n\n\n

Marta Matyszewska \u2013 Laudacja<\/em><\/strong>
Przy drodze Ma\u0142szewo \u2013 \u0141ajs, niedaleko od skrzy\u017cowania z Tatarskim Szlakiem, znajduje si\u0119 szereg le\u015bnych grob\u00f3w. Spoczywa w nich kilkana\u015bcie os\u00f3b. To \u015bwiadectwo okrutnego dramatu, kt\u00f3ry rozegra\u0142 si\u0119 tam 21 stycznia 1945 roku. Jednym z jego uczestnik\u00f3w by\u0142a 9 \u2013 letnia w\u00f3wczas Marta Matyszewska z Ma\u0142szewa. W tym w\u0142a\u015bnie lesie uciekaj\u0105cy mieszka\u0144cy Ma\u0142szewa spotkali czerwonoarmist\u00f3w. Sowieci kazali zej\u015b\u0107 uciekinierom z furmanek, po czym ustawili ich w szereg i rozstrzelali. Kilku osobom uda\u0142o si\u0119 uciec. W\u015br\u00f3d nich uciek\u0142 te\u017c ponad 80 \u2013 letni \u201edziadek\u201d Jewan. W trakcie pr\u00f3by ucieczki tak\u017ce zgin\u0119\u0142o kilka os\u00f3b. Ich groby znajduj\u0105 si\u0119 porozrzucane po ca\u0142ym lesie. Przy samych wozach zosta\u0142y tylko kobiety z dzie\u0107mi. I to one by\u0142y ofiarami, kt\u00f3re spocz\u0119\u0142y w najwi\u0119kszym grobie. Nast\u0119pnego dnia na miejsce masakry wr\u00f3ci\u0142 \u201edziadek\u201d Jewan. W\u015br\u00f3d sterty cia\u0142 odwa\u017cny staruszek znalaz\u0142 \u017cyj\u0105c\u0105 jeszcze rann\u0105 Emm\u0119 Otto, z domu Zielski. Ta kobieta by\u0142a w ci\u0105\u017cy, straci\u0142a potem swoje dziecko. Wo\u0142aj\u0105c o pomoc i zabranie z tego miejsca, nie da\u0142a Jewanowi czasu, aby spokojnie sprawdzi\u0107 stan pozosta\u0142ych
ofiar. Staruszek zaci\u0105gn\u0105\u0142 j\u0105 na sankach z powrotem do domu na kolonii Ma\u0142szewa. Starszy pan ponownie jednak wr\u00f3ci\u0142 kolejnego dnia i w\u015br\u00f3d cia\u0142 odnalaz\u0142 \u017cyj\u0105c\u0105 jeszcze 9 \u2013 letni\u0105 Mart\u0119 Matyszewski. Dziewczynka mia\u0142a przestrzelone udo i odmro\u017cone r\u0119ce oraz stopy. Dwie noce le\u017cenia na t\u0119gim mrozie zrobi\u0142y swoje. Cudem by\u0142o, \u017ce w og\u00f3le \u017cy\u0142a. Jej matka i siostry zgin\u0119\u0142y. \u201eDziadek\u201d Jewan zabra\u0142 dziewczynk\u0119 do domu. Tam opiekowa\u0142 si\u0119 obiema rannymi. Stan dziewczynki by\u0142 szczeg\u00f3lnie ci\u0119\u017cki, zastanawiano si\u0119 nawet czy jej nie dobi\u0107, by si\u0119 nie m\u0119czy\u0142a. W tym celu przyszed\u0142 nawet z Burd\u0105ga \u017co\u0142nierz radziecki, kt\u00f3ry jednak widz\u0105c okaleczone dziecko nie by\u0142 w stanie tego zrobi\u0107. Dziewczynce poodpada\u0142y odmro\u017cone r\u0119ce i nogi. Jednak
prze\u017cy\u0142a. Czeka\u0142o j\u0105 wieloletnie leczenie. Ogromn\u0105 pomoc okaza\u0142 jej pierwszy powojenny dyrektor szko\u0142y podstawowej w Jedwabnie w latach 1945 \u2013 1949 W\u0142adys\u0142aw Niesiob\u0119dzki, kt\u00f3ry wystara\u0142 si\u0119 dla dziewczynki o
specjalistyczne leczenie i szko\u0142\u0119 we Wroc\u0142awiu. Przez pierwsze lata powojenne osierocona Marta Matyszewski mieszka\u0142a wraz z dziadkiem Jewanem u ciotki na kolonii Pasieki pod D\u0142u\u017ckiem. Potem zamieszka\u0142a na kolonii w Burd\u0105gu u swej siostry Fryderyki i jej m\u0119\u017ca Wilhelma Tadaj. Przebywa tam do dzisiaj, u swego siostrze\u0144ca Herberta Tadaj, kt\u00f3rego sama pomaga\u0142a wychowywa\u0107 od najm\u0142odszych lat a tak\u017ce jemu pomaga\u0142a potem wychowa\u0107 dzieci i wnuki, wychowuj\u0105c tym samym kolejna pokolenia mieszka\u0144c\u00f3w Mazur. W 2017 roku olszty\u0144ska pisarka Wioleta Sawicka wyda\u0142a powie\u015b\u0107 pod tytu\u0142em \u201eWyspy szcz\u0119\u015bliwe\u201d opart\u0105 w\u0142a\u015bnie o dramatyczne losy Mazurki Marty Matyszewski. W 2018 roku ukaza\u0142a si\u0119 druga cz\u0119\u015b\u0107 pod tytu\u0142em \u201eCzas pr\u00f3by\u201d. Obie ksi\u0105\u017cki cieszy\u0142y si\u0119 w\u015br\u00f3d czytelnik\u00f3w w Polsce ogromnym zainteresowaniem, podbijaj\u0105c ich serca. Na zorganizowane w 2018 roku spotkanie autorskie z Mart\u0105 Matyszewsk\u0105 i Wiolet\u0105 Sawick\u0105 w samym tylko Burd\u0105gu przysz\u0142o 100 os\u00f3b.
Jak na tak strasznie okaleczon\u0105 w dzieci\u0144stwie osob\u0119, Pani Marta Matyszewski jest w pe\u0142ni sprawna, potrafi zrobi\u0107 wszystko, w szkole we Wroc\u0142awiu nawet dostawa\u0142a nagrody za swe pismo. O wydarzeniach
sprzed 70 lat sympatyczna starsza Pani opowiada spokojnie, bez emocji. Czasem tylko, gdy padnie trudne i bolesne pytanie, dyskretnie uroni \u0142z\u0119. Tam przecie\u017c, w tym lesie, le\u017c\u0105 jej najbli\u017csi: mama i siostry. Ona sama te\u017c
mia\u0142a tam spocz\u0105\u0107. Ostatnie wspomnienie matki jakie zachowa\u0142a z tamtych chwil, to takie gdy le\u017c\u0105c z przestrzelon\u0105 g\u0142ow\u0105 matka zapyta\u0142a si\u0119 jej, czy jeszcze \u017cyje. Odpowiedzia\u0142a twierdz\u0105co. Jak si\u0119 okaza\u0142o, 84 \u2013
letnia dzisiaj Pani Marta, na przek\u00f3r losowi, mia\u0142a \u017cy\u0107 jeszcze d\u0142ugo. By\u0107 mo\u017ce dlatego, by kolejnym pokoleniom dawa\u0107 \u015bwiadectwo tego, jak okrutna jest wojna.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Tekst: Gminna Biblioteka Publiczna w Jedwabnie, <\/em><\/strong>Zdj\u0119cia: Robert Arbatowski\/ Tygodnik Szczytno<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n