{"id":13063,"date":"2016-06-16T13:59:50","date_gmt":"2016-06-16T11:59:50","guid":{"rendered":"https:\/\/www.jedwabno.pl\/?p=13063"},"modified":"2016-07-20T15:32:55","modified_gmt":"2016-07-20T13:32:55","slug":"swiete-jeziora-prusow-czyli-gdzie-plasano-w-noc-swietojanska","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/archiwum.jedwabno.pl\/13063\/swiete-jeziora-prusow-czyli-gdzie-plasano-w-noc-swietojanska","title":{"rendered":"\u015awi\u0119te jeziora Prus\u00f3w czyli gdzie pl\u0105sano w Noc \u015awi\u0119toja\u0144sk\u0105"},"content":{"rendered":"

\"przesmyk\"<\/a>Prusowie, dawni mieszka\u0144cy naszych okolic, swoim obrz\u0105dkiem okazywali cze\u015b\u0107 tak\u017ce wodom lub b\u00f3stwom w nich zamieszkuj\u0105cym. W wodach, kt\u00f3re uwa\u017cali za obszar sacrum nie prowadzono \u017cadnej formy gospodarki, jak np. po\u0142owu ryb. Nie mamy dostatecznych informacji aby m\u00f3c wyobrazi\u0107 sobie, jak wygl\u0105da\u0142y poga\u0144skie obrz\u0119dy przy \u015bwi\u0119tych jeziorach ale co nie co w sprawie Nocy \u015awi\u0119toja\u0144skiej uda\u0142o si\u0119 do dzisiaj zebra\u0107.<\/strong><\/p>\n

Ustalenia, kt\u00f3re ze zbiornik\u00f3w wodnych pe\u0142ni\u0142y rol\u0119 kultow\u0105, mo\u017cemy oprze\u0107 na podstawie zapis\u00f3w ich nazw w znanych \u017ar\u00f3d\u0142ach pisanych. Nazwy terenowe posiadaj\u0105ce rdze\u0144 swent, swint<\/em>, s\u0105 bardzo powszechne u Ba\u0142t\u00f3w i maj\u0105 zwi\u0105zek z kultem poga\u0144skim, oddawaniem czci okre\u015blonym polom, lasom, rzekom i jeziorom. Historykom wiadomy jest fakt, i\u017c Prusowie w og\u00f3le nie stawiali pos\u0105g\u00f3w. \u015awi\u0105tyni\u0105 by\u0142a przyroda, za\u015b b\u00f3stwami nieupostaciowione si\u0142y natury.<\/p>\n

Z pewno\u015bci\u0105 du\u017ce znaczenie mia\u0142a Noc \u015awi\u0119toja\u0144ska czyli Kupa\u0142y, kt\u00f3ra przypada\u0142a w letnie przesilenie. Dochodzi\u0142o w\u00f3wczas do s\u0142ynnej, znanej nam do dzi\u015b rytualnej k\u0105pieli. Jednak\u017ce plemiona pruskie czyni\u0142y tak nie dla przyjemno\u015bci a w celu oczyszczenia oraz ochrony na okres roku od wszelkich chor\u00f3b. Wierzono, \u017ce wody zamieszkiwa\u0142y rusa\u0142ki zwane undinami. W\u015br\u00f3d duch\u00f3w, opiekun\u00f3w jezior, wymienia\u0142o si\u0119 tak\u017ce El\u017cernisa i Orthusa.<\/p>\n

Prusowie wnikliwie obserwowali przyrod\u0119, byli wra\u017cliwi na zjawiska i manifestacje pogodowe. \u0141\u0105czy\u0142o si\u0119 to z kultem jakim obdarzali niekt\u00f3re lasy, wody i wzg\u00f3rza. Takie miejsca by\u0142y otaczane czci\u0105. W\u015br\u00f3d nich prawdopodobnie by\u0142a np. \u015awi\u0119ta G\u00f3ra pod Krokowem. Na jej szczycie znajduje si\u0119 niewielkie oczko wodne. Takie nietypowe usytuowanie jeziorka musia\u0142o wzbudza\u0107 uwag\u0119 Prus\u00f3w, kt\u00f3rzy otaczali je nale\u017cn\u0105 czci\u0105. Noc Kupa\u0142y jest naprawd\u0119 magiczna…<\/p>\n

\"jezioro<\/a>Niezale\u017cnie jednak od kultu, Prusowie obawiali si\u0119… wody. Dla przyk\u0142adu Nadrowowie nie l\u0119kali si\u0119 \u017cadnej \u015bmierci tak, jak utopienia w wodzie lub w bagnie (!). W \u015bwietle bada\u0144 historycznych wiadomo ju\u017c, \u017ce \u015bwi\u0119te miejsca u Prus\u00f3w, w tym tak\u017ce jeziora, po\u0142o\u017cone by\u0142y na pograniczu ziem lub w\u0142o\u015bci plemiennych. Do takich zbiornik\u00f3w wodnych nalez\u0105 nast\u0119puj\u0105ce jeziora: Dejnowa, Dywickie, Korek, O\u015bwin, Parkun, Perkun, \u015awi\u0119te k. Olsztynka, \u015awi\u0119te k. Nowego Dworu, \u015awi\u0119cajty, \u015awi\u0119tajno k. Mokin, \u015awi\u0119tajno Naterskie, \u015awi\u0119tajno k. Olecka, \u015awi\u0119tajno k. Szczytna, Sta\u015bwi\u0144skie.<\/p>\n

Jak wida\u0107 sporo jest tych nosz\u0105cych nazw\u0119 \u015awi\u0119tajno. <\/em>Nad ich brzegami bowiem, przez wieki obchodzono… Noc \u015awi\u0119toja\u0144sk\u0105. W miejscowo\u015bci Narty, w Gminie Jedwabno znajduje si\u0119 jedno z najpi\u0119kniejszych i do dzisiaj najczystszych ?\u015awi\u0119tajn? w krainie tysi\u0105ca jezior. Z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 otaczane by\u0142o czci\u0105 przez zamieszkuj\u0105cych ten obszar Galind\u00f3w, kt\u00f3rych wierzenia by\u0142y wyj\u0105tkowo barwne.<\/p>\n

W pobli\u017cu pruskich miejsc kultowych – je\u015bli wyst\u0119puj\u0105 tam jeziora – dosy\u0107 cz\u0119sto posiadaj\u0105 one tak\u017ce nazw\u0119 kojarzon\u0105 z ciemno\u015bciami czy z\u0142ymi mocami. Najciekawszym przyk\u0142adem jest jezioro Perkuna, kt\u00f3re w p\u00f3\u017aniejszym czasie zwane by\u0142o Schwarzer Teich. Inny zbiornik wodny, jezioro Czarne wyst\u0119puje na obszarze przypuszczalnego, \u015bwi\u0119tego lasu w pobli\u017cu Warszkajt\u00f3w. W pobli\u017cu tak\u017ce odnotowano kamie\u0144 ofiarny, zwany Pracherstein<\/em>. W pobli\u017cu sanktuarium kultowego w \u017bywkach, tak\u017ce le\u017cy jezioro Czarne. Innym Czarnym jest to znane z terenu Gminy Jedwabno. Nast\u0119pne le\u017cy na po\u0142udnie od Marcinkowa i warto tu odnotowa\u0107, \u017ce przed II wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 zwane by\u0142o Kobold See. Godna uwagi jest tak\u017ce nazwa jeziora Piek\u0142o…<\/p>\n

Je\u015bli znajdziecie pa\u0144stwo czas i ochot\u0119 aby pozna\u0107 nieco starodawnych zwyczaj\u00f3w, sp\u0119dzi\u0107 najkr\u00f3tsz\u0105 noc w roku w\u0142a\u015bnie nad jeziorem, zapraszamy na \u015awi\u0119tojanki, kt\u00f3re w tym roku odb\u0119d\u0105 si\u0119 nad jeziorem D\u0142u\u017cek. Gmina Jedwabno wraz z \u00a0Camping D\u0142u\u017cek<\/a> gor\u0105co zapraszaj\u0105 turyst\u00f3w i mieszka\u0144c\u00f3w. Szczeg\u00f3\u0142y na plakacie poni\u017cej.<\/p>\n

\"SWIETOJANKI\"<\/a><\/p>\n

\u00a0Na podstawie: \u015awi\u0119te Jeziora Prus\u00f3w w \u015bwietle dokument\u00f3w\u00a0\u017ar\u00f3d\u0142owych.\u00a0[online]\u00a0Klimek\u00a0R.\u00a0[dost\u0119p 16.06.2016 ] [w:] www.pismo.pruthenia.pl<\/span><\/em><\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Prusowie, dawni mieszka\u0144cy naszych okolic, swoim obrz\u0105dkiem okazywali cze\u015b\u0107 tak\u017ce […]<\/p>\n","protected":false},"author":51,"featured_media":13064,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[25,23],"tags":[],"class_list":["post-13063","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","category-turystyka"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/archiwum.jedwabno.pl\/jdbn_json_endpoint\/wp\/v2\/posts\/13063","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/archiwum.jedwabno.pl\/jdbn_json_endpoint\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/archiwum.jedwabno.pl\/jdbn_json_endpoint\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archiwum.jedwabno.pl\/jdbn_json_endpoint\/wp\/v2\/users\/51"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archiwum.jedwabno.pl\/jdbn_json_endpoint\/wp\/v2\/comments?post=13063"}],"version-history":[{"count":16,"href":"https:\/\/archiwum.jedwabno.pl\/jdbn_json_endpoint\/wp\/v2\/posts\/13063\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13712,"href":"https:\/\/archiwum.jedwabno.pl\/jdbn_json_endpoint\/wp\/v2\/posts\/13063\/revisions\/13712"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archiwum.jedwabno.pl\/jdbn_json_endpoint\/wp\/v2\/media\/13064"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/archiwum.jedwabno.pl\/jdbn_json_endpoint\/wp\/v2\/media?parent=13063"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/archiwum.jedwabno.pl\/jdbn_json_endpoint\/wp\/v2\/categories?post=13063"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/archiwum.jedwabno.pl\/jdbn_json_endpoint\/wp\/v2\/tags?post=13063"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}