{"id":11696,"date":"2016-01-26T14:53:00","date_gmt":"2016-01-26T13:53:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.jedwabno.pl\/?p=11696"},"modified":"2016-06-30T10:29:32","modified_gmt":"2016-06-30T08:29:32","slug":"wycieczka-piesza-sladem-umocnien-z-okresu-ii-wojny-sw-w-rejonie-drogi-szczytno-jedwabno","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/archiwum.jedwabno.pl\/11696\/wycieczka-piesza-sladem-umocnien-z-okresu-ii-wojny-sw-w-rejonie-drogi-szczytno-jedwabno","title":{"rendered":"Wycieczka piesza \u015bladem umocnie\u0144 z okresu II wojny \u015bw. w rejonie drogi Szczytno-Jedwabno"},"content":{"rendered":"

Jesie\u0144, zima i wczesna wiosna to dobry czas do odnajdywania ukrytych latem w bujnej zieleni umocnie\u0144 i bunkr\u00f3w z okresu ostatniej wojny. Sporo tego typu atrakcji w gminie Jedwabno i po s\u0105siedzku?. W\u0119druj\u0105c szlakiem Szczycie\u0144skiej Pozycji Le\u015bnej ogl\u0105da\u0107 mo\u017cna niekiedy stuletnie ju\u017c relikty historii fortyfikacji. Dziesi\u0105tkami kilometr\u00f3w ci\u0105gn\u0105cy si\u0119 r\u00f3w przeciwczo\u0142gowy, setki stanowisk dla sprz\u0119tu i \u017co\u0142nierzy po\u0142\u0105czonych ci\u0105g\u0142ymi liniami okop\u00f3w ? dzi\u015b poros\u0142e mchem i kilkudziesi\u0119cioletnimi sosnami ale wci\u0105\u017c obecne w krajobrazie.\u00a0<\/strong><\/p>\n

\"bunkier<\/a>Umocnienia Szczycie\u0144skiej Pozycji Le\u015bnej b\u0119d\u0105 celem proponowanej wycieczki w przesz\u0142o\u015b\u0107.\u00a0Historia powstania umocnie\u0144 si\u0119ga roku 1898, kiedy wytyczano tu linie pierwszych fortyfikacji. Umocnienia mia\u0142y stanowi\u0107 uzupe\u0142niaj\u0105ce, po\u0142udniowe skrzyd\u0142o Pozycji Jezior Mazurskich. Jej zadaniem, w razie napa\u015bci wojsk rosyjskich, by\u0142o rozdzielenie si\u0142 nieprzyjaciela.<\/p>\n

Lini\u0119 umocnie\u0144 poprowadzono od \u00f3wczesnej miejscowo\u015bci Rudczany (obecnie Ruciane-Nida) przez Karwic\u0119 Mazursk\u0105, Spychowo, obszary le\u015bne na p\u00f3\u0142noc od Piasutna, Jerutek, nast\u0119pnie przez jezioro Wa\u0142pusz omijaj\u0105c lekkim \u0142ukiem Szczytno przez rejon wsi Si\u00f3dmak, po\u0142udniowy skraj jeziora S\u0119da\u0144skiego i ko\u0144cz\u0105c nad jeziorem Sasek.<\/p>\n

Pierwsze umocnienia realizowano ju\u017c w 1900 r. Wykonano je w formie ziemnych stanowisk karabin\u00f3w maszynowych i row\u00f3w strzeleckich po\u0142\u0105czonych sieci\u0105 tzw. row\u00f3w dobiegowych. W miejscach newralgicznych wzmocniono je za pomoc\u0105 betonowo-ceglanych schron\u00f3w piechoty, a w niekt\u00f3rych punktach betonowych wie\u017c dla ci\u0119\u017ckich karabin\u00f3w maszynowych. Wzniesiono r\u00f3wnie\u017c 36 schron\u00f3w mieszkalnych dla piechoty i obs\u0142ugi \u0142\u0105czno\u015bci telefoniczno-telegraficznej.<\/p>\n

W trakcie dzia\u0142a\u0144 wojennych 1914 r. w przej\u015bciach znajduj\u0105cych si\u0119 w p\u0142ocie kolczastym wzniesiono dodatkowe drewniane bojowe schrony piechoty. Ca\u0142\u0105 pozycj\u0119 obsadzono w\u00f3wczas wojskami XX Korpusu 8 Armii Niemieckiej, kt\u00f3re po kl\u0119sce si\u0142 g\u0142\u00f3wnych wycofa\u0142y si\u0119 na zach\u00f3d. W 1927 r. w tych samych lokalizacjach budowano nowe schrony dla jednej lub dw\u00f3ch dru\u017cyn piechoty. Kolejna rozbudowa i odnawianie pozycji mia\u0142y miejsce w 1939 r. Wybudowano w\u00f3wczas przy skrzy\u017cowaniach g\u0142\u00f3wnych dr\u00f3g schrony bojowe typu ?D-Stand?. R\u00f3wnocze\u015bnie odnowiono wi\u0119kszo\u015b\u0107 stanowisk ziemnych i wykopano nowe. Po\u0142\u0105czono pozycje z lini\u0105 fortyfikacji Olsztyneckich przed\u0142u\u017caj\u0105c j\u0105 przez miejscowo\u015bci Warcha\u0142y, Narty i Jedwabno.<\/p>\n

Pozycja ci\u0105gn\u0119\u0142a si\u0119 na odcinku ok. 45 km przez Karwic\u0119 Mazursk\u0105, Spychowo, J. \u015awi\u0119tajno, J. Wa\u0142pucz, Szczytno i Jedwabno, gdzie \u0142\u0105czy\u0142a si\u0119 z pozycj\u0105 olszty\u0144sk\u0105. Prace nad t\u0105 pozycj\u0105 prowadzono natomiast od roku 1936. Zatacza\u0142a ona \u0142uk o szeroko\u015bci 80 km: od jeziora Leleskiego, na po\u0142udnie od Pasymia, przez Ma\u0142szewo, jezioro D\u0142u\u017cek, Omulew i Mielno, wzd\u0142u\u017c wzniesie\u0144 ci\u0105gn\u0105cych si\u0119 od Mielna przez Rychnowo i dalej wzd\u0142u\u017c bezimiennego strumyka, stanowi\u0105c os\u0142on\u0119 od po\u0142udnia dla Ostr\u00f3dy.<\/p>\n

W 1944 r. umocnienia szczycie\u0144skie od\u015bwie\u017cono i w\u0142\u0105czono do pasa umocnie\u0144 Prus Wschodnich. Na ca\u0142ej d\u0142ugo\u015bci wykopano r\u00f3w przeciwpancerny, wszystkie wzniesienia zamieniono w punkty oporu ze stanowiskami karabin\u00f3w maszynowych. Masowo stosowano tutaj lekkie, betonowe stanowiska dla pojedynczego \u017co\u0142nierza, sk\u0142adane z gotowych prefabrykat\u00f3w zwanych ?Kochbunkrami?. W newralgicznych miejscach wzniesiono lub rozpocz\u0119to wznoszenie betonowych schron\u00f3w piechoty. Dzisiaj to ju\u017c przesz\u0142o\u015b\u0107, jednak\u017ce wci\u0105\u017c obecna w naszym krajobrazie i warta wycieczki chocia\u017cby w celach edukacyjnych.<\/p>\n

Proponowany szlak turystyczny \u015bladem umocnie\u0144 w rejonie drogi Szczytno-Jedwabno<\/strong><\/h5>\n

Dla wytrwa\u0142ych, pragn\u0105cych pozna\u0107 bli\u017cej histori\u0119 najnowsz\u0105 proponujemy przygod\u0119 z poszukiwaniem bunkr\u00f3w, kt\u00f3r\u0105 rozpoczynamy po lewej stronie drogi Nidzica ? Jedwabno, kilkaset metr\u00f3w przed miejscowo\u015bci\u0105 Wikno, w rozwidleniu drogi asfaltowej i le\u015bnej.\u00a0Znajdziemy tu bunkier niemiecki z 1939 r., jeden ze schron\u00f3w bojowych i biernych, wchodz\u0105cych w sk\u0142ad Olsztyneckiej Linii Obronnej. Linia zaczyna\u0142a si\u0119 w Starych Jab\u0142onkach, a ko\u0144czy\u0142a w przy jeziorze Kalwa, przechodz\u0105c dalej w Szczycie\u0144sk\u0105 Pozycj\u0119 Le\u015bn\u0105. Nast\u0119pnie odwiedzimy Wikno, le\u017c\u0105ce w s\u0105siedniej gminie.<\/p>\n

Ju\u017c na samym pocz\u0105tku natkniemy si\u0119 na silnie niegdy\u015b chronione skrzy\u017cowanie dr\u00f3g. Znajdziemy tam liczne okopy i tzw. garnki Kocha ? schrony dla pojedynczego \u017co\u0142nierza. Kierujemy si\u0119 w stron\u0119 szosy prowadz\u0105cej do Olsztynka. Mijamy miejscowo\u015b\u0107 Jab\u0142onka. Zaraz za ni\u0105 na lekkim \u0142uku zakr\u0119tu po jego lewej stronie znajdziemy pierwszy bunkier. Jest praktycznie ca\u0142kowicie zniszczony. Bardzo trudny do zlokalizowania, z powodu krzew\u00f3w i ma\u0142ych drzewek kt\u00f3re skutecznie go zas\u0142aniaj\u0105.<\/p>\n

Kierujemy si\u0119 dalej w stron\u0119 wsi Nata\u0107. Mijamy po drodze liczne garnki Kocha i okopy, cz\u0119\u015b\u0107 z nich spoczywa w \u015brodku pola. Po kilku kilometrach dojdziemy do skrzy\u017cowania dr\u00f3g. Jedna z nich prowadzi do wsi Nata\u0107 Ma\u0142a druga do wsi Nata\u0107 Wielka-kierujemy si\u0119 t\u0105 drug\u0105. Id\u0105c wzd\u0142u\u017c drogi mijamy kolejne linie obrony przecinaj\u0105ce drog\u0119. Okopy s\u0105 w bardzo dobrym stanie, co jaki\u015b czas widoczne s\u0105 spore leje, b\u0119d\u0105ce pozosta\u0142o\u015bciami po wybuchach pocisk\u00f3w. Po pewnym czasie dojdziemy do le\u015bnego parkingu.<\/p>\n

Kolejny obiekt poszukiwa\u0144 znajduje si\u0119 ju\u017c blisko – okopy zaczynaj\u0105 ci\u0105gn\u0105\u0107 si\u0119 wzd\u0142u\u017c drogi. Od tego miejsca mamy do wyboru dwa szlaki aby dotrze\u0107 do celu. Mo\u017cemy kierowa\u0107 si\u0119 lini\u0105 okop\u00f3w biegn\u0105c\u0105 wzd\u0142u\u017c drogi, kt\u00f3ra doprowadzi nas do nast\u0119pnego bunkra. Inna droga, to dalsza podr\u00f3\u017c okopami a\u017c do momentu gdy na drodze pojawi\u0105 si\u0119 s\u0142upki. Po obydwu stronach trasy znajdowa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie g\u0142\u0119boka dolina. Bunkier znajduje si\u0119 po prawej stronie drogi na prawym brzegu doliny- bardzo malowniczo po\u0142o\u017cony i w bardzo dobrym stanie. Na stropie rosn\u0105 dorodne drzewa.<\/p>\n

Aby odnale\u017a\u0107 kolejny schron musimy uda\u0107 si\u0119 do skrzy\u017cowania drogi z szos\u0105 do Olsztynka. Tam kierujemy si\u0119 ku w\u0105skiej, asfaltowej drodze. Na pocz\u0105tku widzimy stare, betonowe s\u0142upki drogowe. Droga z asfaltowej zmienia si\u0119 w drog\u0119 le\u015bn\u0105. Po przej\u015bciu oko\u0142o 700 metr\u00f3w dochodzimy do skrzy\u017cowania z inn\u0105 drog\u0105 le\u015bn\u0105 i kierujemy si\u0119 nadal prosto. Po oko\u0142o 200 metrach po prawej stronie znajdziemy kolejny obiekt w bardzo dobrym stanie. W \u015brodku czysto i bezpiecznie.<\/p>\n

Osoby maj\u0105ce wi\u0119cej czasu mog\u0105 uda\u0107 si\u0119 ci\u0105gn\u0105cymi w lesie okopami w stron\u0119 wsi Nata\u0107. Po drodze zobaczymy liczne garnki Kocha. Ostatecznym celem b\u0119dzie wspomniany ju\u017c wcze\u015bniej bunkier po\u0142o\u017cony przy dolinie. Kierujemy si\u0119 do drogi Szczytno-Olsztynek, i dalej w\u0119drujemy w stron\u0119 Szczytna. R\u00f3w przeciwczo\u0142gowy ci\u0105gnie si\u0119 po lewej stronie drogi za\u015b okopy po prawej. R\u00f3w odbija od drogi w stron\u0119 kolonii wsi Czarny Piec otaczaj\u0105c j\u0105, p\u00f3\u017aniej za\u015b skr\u0119caj\u0105c w stron\u0119 Czarnego Pieca, gdzie przerywa sw\u00f3j bieg. Trzymaj\u0105c si\u0119 drogi Szczytno-Jedwabno, po 2-3 kilometrach znajdziemy po jej lewej stronie bunkier. Jest on doskonale widoczny z drogi, cz\u0119\u015bciowo wysadzony w powietrze, za\u015b w jego bezpo\u015bredniej blisko\u015bci znajduje si\u0119 parking le\u015bny. Podczas zwiedzania musimy uwa\u017ca\u0107 na metalowe druty zbrojeniowe i kawa\u0142ki betonu. Przej\u015bcie mi\u0119dzy pomieszczeniami jest mo\u017cliwe.<\/p>\n

\"b4\"<\/a>Kierujemy si\u0119 nadal w stron\u0119 Szczytna. Po oko\u0142o dw\u00f3ch kilometrach dojdziemy do skrzy\u017cowania. Skr\u0119caj\u0105c w lewo dotrzemy do wsi Czarny Piec. Po lewej stronie mija\u0107 b\u0119dziemy parking, zaraz za nim, po lewej stronie drogi wida\u0107 zarys bunkra. Jest to obiekt takiego samego typu jak ten przy drodze Szczytno-Jedwabno ale w nieco lepszym stanie. Jedna ze \u015bcian zosta\u0142a powalona wybuchem. Jego zwiedzanie wymaga uwagi. Wracamy na drog\u0119 Szczytno-Jedwabno, ci\u0105gle kieruj\u0105c si\u0119 w stron\u0119 Szczytna.<\/p>\n

Dochodzimy do kolonii wsi D\u0142u\u017cek. Zaraz przed ni\u0105 zaczyna si\u0119 jezioro – przed samym jeziorem znajdziemy drog\u0119 le\u015bn\u0105 biegn\u0105c\u0105 r\u00f3wnolegle do jeziora. Jeden ze znajduj\u0105cych si\u0119 tu bunkr\u00f3w znajdziemy po przej\u015bciu oko\u0142o 1,5 kilometra. Po drodze miniemy r\u00f3w przeciwczo\u0142gowy dochodz\u0105cy do samych brzeg\u00f3w jeziora. Oko\u0142o 100 metr\u00f3w dalej, po prawej stronie szlaban, za\u015b po kolejnych 200 metrach, po lewej stronie drogi zobaczymy bunkier. Podobnie jak dwa poprzednie tak\u017ce i ten zosta\u0142 cz\u0119\u015bciowo wysadzony. Wok\u00f3\u0142 le\u017c\u0105 od\u0142amki zbrojonego betonu. Zaraz za bunkrem znajduje si\u0119 le\u015bna droga skr\u0119caj\u0105ca w lewo, po ok. 200 metrach trafimy na kolejny bunkier po jej lewej stronie. Na stropie rosn\u0105 drzewa ale obiekt jest w bardzo dobrym stanie. Mo\u017cna porusza\u0107 si\u0119 po wn\u0119trzu.<\/p>\n

Znalezienie kolejnego bunkra wymaga nieco wysi\u0142ku ? w\u0119druj\u0105c dalej t\u0105 sam\u0105 drog\u0105 dojdziemy do skrzy\u017cowania z inn\u0105 le\u015bn\u0105 drog\u0105. Bunkier b\u0119dzie si\u0119 znajdowa\u0142 po jej lewej stronie tu\u017c przed skrzy\u017cowaniem. Z drogi jest on ca\u0142kowicie niewidoczny – porastaj\u0105 go liczne drzewa i zaro\u015bla. Podobnie jak poprzedni obiekt tak\u017ce i ten zachowa\u0142 si\u0119 w praktycznie doskona\u0142ym stanie. To koniec szlaku. Pami\u0119tajmy, \u017ce udaj\u0105c si\u0119 na tego typu wypraw\u0119 nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 o podstawowych zasadach bezpiecze\u0144stwa.<\/p>\n

Fot. Damian Czerniewicz, Witold Olbry\u015b<\/em><\/span> –\u00a0powiatszczycienskihistoria.blogspot.com<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jesie\u0144, zima i wczesna wiosna to dobry czas do odnajdywania […]<\/p>\n","protected":false},"author":51,"featured_media":11697,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[26,23],"tags":[],"class_list":["post-11696","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-szlaki-turystyczne","category-turystyka"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/archiwum.jedwabno.pl\/jdbn_json_endpoint\/wp\/v2\/posts\/11696","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/archiwum.jedwabno.pl\/jdbn_json_endpoint\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/archiwum.jedwabno.pl\/jdbn_json_endpoint\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archiwum.jedwabno.pl\/jdbn_json_endpoint\/wp\/v2\/users\/51"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archiwum.jedwabno.pl\/jdbn_json_endpoint\/wp\/v2\/comments?post=11696"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/archiwum.jedwabno.pl\/jdbn_json_endpoint\/wp\/v2\/posts\/11696\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13250,"href":"https:\/\/archiwum.jedwabno.pl\/jdbn_json_endpoint\/wp\/v2\/posts\/11696\/revisions\/13250"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archiwum.jedwabno.pl\/jdbn_json_endpoint\/wp\/v2\/media\/11697"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/archiwum.jedwabno.pl\/jdbn_json_endpoint\/wp\/v2\/media?parent=11696"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/archiwum.jedwabno.pl\/jdbn_json_endpoint\/wp\/v2\/categories?post=11696"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/archiwum.jedwabno.pl\/jdbn_json_endpoint\/wp\/v2\/tags?post=11696"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}