{"id":11280,"date":"2016-01-12T18:02:55","date_gmt":"2016-01-12T17:02:55","guid":{"rendered":"https:\/\/www.jedwabno.pl\/?p=11280"},"modified":"2016-07-28T12:25:25","modified_gmt":"2016-07-28T10:25:25","slug":"grod-galindow-i-krzyzacki-zamek-pod-spozywczym-sklepem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/archiwum.jedwabno.pl\/11280\/grod-galindow-i-krzyzacki-zamek-pod-spozywczym-sklepem","title":{"rendered":"Gr\u00f3d Galind\u00f3w i krzy\u017cacki zamek pod spo\u017cywczym sklepem"},"content":{"rendered":"
\"Nieistniej\u0105cy<\/a>

Nieistniej\u0105cy ko\u015bci\u00f3\u0142 ewangelicki w Jedwabnie<\/p><\/div>\n

W sezonie czy po za nim tak cz\u0119sto wpadamy do sklepu spo\u017cywczego stoj\u0105cego w centrum Jedwabna. Bywa, \u017ce turyst\u00f3w jest wielu, bo jest i po co wpada\u0107. Tymczasem czekaj\u0105c w kolejce po najlepsze bu\u0142ki w tej cz\u0119\u015bci Mazur i oczywi\u015bcie chleb foremkowy nie my\u015blimy o historii le\u017c\u0105cej dzisiaj pod naszymi nogami. Kilka s\u0142\u00f3w wobec tego o tym niezwykle historycznym miejscu, pozwoli duma\u0107 w oczekiwaniu na mi\u0142\u0105 ekspedientk\u0119, kt\u00f3rych w sklepie nie brakuje.<\/p>\n

Kiedy w tym miejscu budowano przes\u0142awny sklep SAM, na placu budowy odnajdywano… ludzkie ko\u015bci, jak wspominaj\u0105 mieszka\u0144cy Jedwabna. Na pocz\u0105tku by\u0142 tam gr\u00f3d obronny Galind\u00f3w. W Jedwabnie oko\u0142o 1380 roku Krzy\u017cacy wnie\u015bli zamek i tak\u017ce my\u015bliwsko ? obronny. W ko\u0144cu XIV wieku w pobli\u017cu zamku szpitalnicy z czarnym krzy\u017cem wznie\u015bli drewniany ko\u015bci\u00f3\u0142 i… szpital.\u00a0Ci\u0105gn\u0105ce pod Grunwald wojska polsko – litewskie zniszczy\u0142y i zameczek i ko\u015bci\u00f3\u0142. No c\u00f3\u017c, za\u0142oga zamku w Jedwabnie mia\u0142a do dyspozycji dwie kusze naci\u0105ganie mechanicznie „kozi\u0105 nog\u0105”, dwa miotacze pocisk\u00f3w oraz trzy i p\u00f3\u0142 kopy tych\u017ce… W 1827 roku zamek rozebrano, a na jego fundamentach zbudowano plebani\u0119 ewangelick\u0105, kt\u00f3ra przetrwa\u0142a do dzi\u015b.<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/span><\/p>\n

\"Ruiny<\/a>

Ruiny ko\u015bcio\u0142a ewangelickiego Jedwabno, lata 60. ub wieku<\/p><\/div>\n

W XVI wieku na miejscu gdzie sta\u0142 stary ko\u015bci\u00f3\u0142 wzniesiono nowy, drewniany, kt\u00f3ry przetrwa\u0142 a\u017c do wielkiego po\u017caru wsi w 1721 r. Kr\u00f3l pruski Fryderyk II przekaza\u0142 3 tysi\u0105ce talar\u00f3w na now\u0105 \u015bwi\u0105tyni\u0119, kt\u00f3r\u0105 wzniesiono w latach 1757 – 1759, Okaza\u0142y, z ceg\u0142y i z kamienia, ko\u015bci\u00f3\u0142. uwie\u0144czony he\u0142miastym dachem, kwadratow\u0105 wie\u017c\u0105, przypomina\u0142 ko\u015bci\u00f3\u0142 roma\u0144ski w Pasymiu. Wok\u00f3\u0142 budynku za\u015b by\u0142 stary cmentarz…<\/span><\/p>\n


\nPierwsza wojna \u015bwiatowa oszcz\u0119dzi\u0142a ko\u015bci\u00f3\u0142 ewangelicki i plebani\u0119, cho\u0107 przez Jedwabno przesz\u0142a masa wojsk rosyjskich armii „Narew”. Druga wojna \u015bwiatowa to celny pocisk artyleryjski, kt\u00f3ry nadlecia\u0142 od rosyjskiej strony 22 stycznia 1945 r. Ko\u015bci\u00f3\u0142 sp\u0142on\u0105\u0142. Ruiny sta\u0142y do 1971 r. Potem zdecydowano wybudowa\u0107 w tym miejscu znany dzisiaj i go\u015bciom i mieszka\u0144com sklep 'SAM’.\u00a0<\/span><\/p>\n

Ma\u0142o kto tak\u017ce wie czy pami\u0119ta, i\u017c przy ko\u015bciele znajdowa\u0142 si\u0119 pomnik wzniesiony ku czci 206 mieszka\u0144c\u00f3w Jedwabna i okolic,\u00a0poleg\u0142ych jako niemieccy \u017co\u0142nierze na wszystkich frontach I wojny \u015bwiatowej. Po\u0142o\u017cenia kamienia w\u0119gielnego pod pomnik, w 1922 roku dokona\u0142 swego czasu sam marsza\u0142ek Hindenburg, zwyci\u0119zca z pod Tannenbergu a p\u00f3\u017aniejszy prezydent powojennej Republiki Weimarskiej. Losy pomnika po II wojnie \u015bwiatowej by\u0142y smutne, gdy\u017c rozebrano go a materia\u0142y przekazano aby wznie\u015b\u0107 pomnik milicjantom, kt\u00f3rzy zgin\u0119li w walkach z partyzantami w Piduniu.\u00a0 Na fotografiach zobaczy\u0107 mo\u017cna ten niezwyk\u0142y dla historii Jedwabna moment jak i sam pomnik i pe\u0142ni\u0105cych przy nim wart\u0119 honorow\u0105 \u017co\u0142nierzy Wehrmachtu, najpewniej Mazur\u00f3w o polskich nazwiskach. Takie to ju\u017c dziwne i trudne by\u0142y nasze lokalne dzieje.<\/p>\n

\"Hindenburg<\/a> \"Hindenburg<\/a> \"Pomnik<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W sezonie czy po za nim tak cz\u0119sto wpadamy do […]<\/p>\n","protected":false},"author":51,"featured_media":11281,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[25,23],"tags":[],"class_list":["post-11280","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","category-turystyka"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/archiwum.jedwabno.pl\/jdbn_json_endpoint\/wp\/v2\/posts\/11280","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/archiwum.jedwabno.pl\/jdbn_json_endpoint\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/archiwum.jedwabno.pl\/jdbn_json_endpoint\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archiwum.jedwabno.pl\/jdbn_json_endpoint\/wp\/v2\/users\/51"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archiwum.jedwabno.pl\/jdbn_json_endpoint\/wp\/v2\/comments?post=11280"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/archiwum.jedwabno.pl\/jdbn_json_endpoint\/wp\/v2\/posts\/11280\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13914,"href":"https:\/\/archiwum.jedwabno.pl\/jdbn_json_endpoint\/wp\/v2\/posts\/11280\/revisions\/13914"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archiwum.jedwabno.pl\/jdbn_json_endpoint\/wp\/v2\/media\/11281"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/archiwum.jedwabno.pl\/jdbn_json_endpoint\/wp\/v2\/media?parent=11280"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/archiwum.jedwabno.pl\/jdbn_json_endpoint\/wp\/v2\/categories?post=11280"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/archiwum.jedwabno.pl\/jdbn_json_endpoint\/wp\/v2\/tags?post=11280"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}